जपानमधील आयची-नागोया येथे सुरू असलेल्या २०व्या आशियाई खेळ २०२६ मध्ये भारतीय खेळाडूंनी अतिशय चमकदार कामगिरी करत नवा इतिहास रचला आहे. तेलंगणाची स्टार तिरंदाज चिकिथा तनिपार्थी आणि महाराष्ट्राचा सुपुत्र साहिल राजेश जाधव या जोडीने कंपाऊंड मिक्स्ड टीम प्रकारात सुवर्णपदकावर आपले नाव कोरले आहे! या ऐतिहासिक विजयासोबतच या युवा जोडीने भारतासाठी थेट ‘लॉस एंजेलीस ऑलिम्पिक २०२८’ (LA28) मध्ये आपली जागा पक्की करत भारतीय तिरंदाजीत नवा अध्याय लिहिला आहे.
आशिया खंडातील या सर्वात मोठ्या क्रीडा स्पर्धेत भारताच्या ५०० हून अधिक ॲथलीट्सच्या ताफ्याने विविध खेळांमध्ये देशाचा तिरंगा फडकवला आहे.
महाराष्ट्राच्या साहिल जाधवचा ‘सुवर्णवेध’ आणि ऑलिम्पिक तिकीट
या संपूर्ण स्पर्धेत आणि विशेषतः अंतिम सामन्यात महाराष्ट्राच्या साहिल जाधवची कामगिरी कमालीची उठून दिसली. अत्यंत दबावाच्या क्षणी संयम राखत साहिलने लावलेला अचूक निशाणा भारताच्या विजयाची पायाभरणी करणारा ठरला. प्रतिस्पर्ध्यांकडून कडवे आव्हान दिले जात असतानाही साहिलने आपल्या प्रत्युत्तरात सलग १० गुणांचे गुणवेध घेत भारतीय संघाचे पारडे जड ठेवले.
साहिलच्या तंत्रशुद्ध खेळाने, उत्कृष्ट समन्वयाने आणि मैदानावरील आत्मविश्वासाने अंतिम सामन्यातील संपूर्ण वातावरण भारताच्या बाजूने झुकवले. या ऐतिहासिक विजयामुळे भारताला सुवर्णपदकासोबतच थेट ऑलिम्पिकचा कोटाही हस्तगत करता आला आहे.
आतापर्यंतचा प्रवास आणि पदकांची लयलूट
स्पर्धेच्या सुरुवातीपासूनच भारतीय खेळाडूंनी विविध खेळांमध्ये आपले वर्चस्व सिद्ध केले आहे:
- कबड्डीमध्ये दुहेरी सुवर्णसम्राट: भारतीय पुरुष आणि महिला कबड्डी संघांनी पुन्हा एकदा आशियावर आपले वर्चस्व सिद्ध करत दोन्ही गटांत सुवर्णपदके जिंकली आहेत.
- शूटिंग (नेमबाजी): १० मीटर एअर पिस्तूल मिश्र सांघिक प्रकारात कमालजीत आणि सुरूची सिंग यांनी आशियाई रेकॉर्ड मोडत सुवर्णपदक पटकावले. याशिवाय एलावेनिल वालारिवन, रुद्रांक्ष पाटील, ईशा सिंग आणि पुरुषांच्या रायफल संघाने रौप्य व कांस्यपदकांची लयलूट केली.
- ॲथलेटिक्स (मैदानी खेळ): भारताला सर्वाधिक पदके (२४ हून अधिक) ॲथलेटिक्समधून मिळाली आहेत.
- सुवर्णपदक: महिलांच्या ४x४०० मीटर रिले संघाने (किरण पहल, पूवम्मा एम.आर., प्राची चौधरी, विथ्या रामराज) सुवर्ण पटकावले.
- ऐतिहासिक कामगिरी: भालाफेकीत यश वीर सिंग आणि रोहित यादव यांनी अनुक्रमे रौप्य व कांस्यपदक जिंकले. पुरुषांच्या मॅरेथॉनमध्ये सावन बरवालने ४४ वर्षांनंतर भारताला रौप्यपदक मिळवून दिले. तसेच गुलवीर सिंग (१५०० मी / ५००० मी) आणि मुरली श्रीशंकर (लांब उडी) यांनीही रौप्यपदके जिंकली.
- क्रिकेट: भारतीय महिला क्रिकेट संघाने आशियाई खेळांत उत्कृष्ट खेळ करत सुवर्णपदक आपल्या नावे केले.
- तिरंदाजी (Archery): साहिल आणि चिकिथा यांच्या मिक्स्ड टीम सुवर्णाव्यतिरिक्त, महिला कंपाऊंड सांघिक प्रकारात ज्योती सुरेखा वेन्नम, चिकीथा तनिपार्थी आणि प्रीथिका प्रदीप यांनी सुवर्णपदकावर नाव कोरले.
- इतर खेळांतील यश: सॉफ्ट टेनिसमध्ये जय मीनाने सॉफ्ट टेनिसमधील भारताचे पहिले कांस्य मिळवले, तर मिक्स्ड मार्शल आर्ट्स (MMA) मध्ये सुचिका तारियाल हिने कांस्यपदक जिंकून इतिहास रचला. वेटलिफ्टिंगमध्ये मीराबाई चानूने रौप्य तर बॅडमिंटन पुरुष संघाने कांस्यपदक मिळवले.
आगामी स्पर्धा आणि पदकांच्या अपेक्षा
आशियाई खेळांचे अंतिम टप्पे अजून बाकी असून भारताला खालील खेळांत पदकांची मोठी आशा आहे:
- कुस्ती (Wrestling): भारतीय कुस्तीपटू रिंगणात उतरणार असून फ्रीस्टाईल आणि ग्रीको-रोमन प्रकारात सुवर्ण व रौप्य पदकांची प्रबळ शक्यता आहे.
- बॉक्सिंग (Boxing): भारतीय मुष्टियोद्धे अंतिम आणि उपांत्य फेरीत पोहचले असून भारताचे किमान पदक निश्चित झाले आहे.
- हॉकी (Hockey): भारतीय पुरुष आणि महिला हॉकी संघ बाद फेरीत भक्कम स्थितीत असून सुवर्णपदकाचे दावेदार आहेत.
- बॅडमिंटन: सात्विकसाईराज रंकीरेड्डी – चिराग शेट्टी (पुरुष दुहेरी) तसेच पुरुष एकेरीतील खेळाडूंकडून पदकाची मोठी अपेक्षा आहे.
- स्क्वॉश व टेबल टेनिस: उर्वरित वैयक्तिक आणि दुहेरी सामन्यांमध्ये भारत आणखी पदके जोडण्यास उत्सुक आहे.
भारताची एकूण स्थिती
सध्याच्या ताज्या आकडेवारीनुसार भारताने ५५ हून अधिक पदके जिंकून Top 10 देशांमध्ये आपले स्थान मजबूत राखले आहे. चीन, जपान आणि दक्षिण कोरिया गुणतालिकेत पहिल्या तीन स्थानांवर असले तरी भारताने क्रीडा जगतात आपली ताकद पुन्हा एकदा सिद्ध केली आहे. महाराष्ट्राच्या साहिल जाधवच्या सुवर्णवेधाने आणि भारतीय खेळाडूंच्या चमकदार कामगिरीने देशाचे नाव जागतिक क्रीडापटलावर उज्ज्वल केले आहे. आगामी दिवसांत कुस्ती, बॉक्सिंग आणि हॉकीमधील कामगिरीमुळे भारताच्या सुवर्णपदकांची संख्या आणखी वाढेल यात शंका नाही!