संस्कृती

आषाढ अमावास्या म्हणजेच दीप अमावास्या हा महाराष्ट्रातील प्राचीन आणि महत्त्वाचा धार्मिक-सांस्कृतिक सण आहे. दीपपूजन, ‘दिवे पावले’ ही लोककथा, गतहारी अमावास्येची संकल्पना आणि निसर्ग संवर्धनाशी जोडलेल्या परंपरांमधून या दिवसाचे आध्यात्मिक व सांस्कृतिक महत्त्व दीपज्योतिर्नमोऽस्तु ते | या लेखात स्पष्ट होते.

संत नामदेव महाराजांनी भक्ती, कीर्तन आणि अभंगांच्या माध्यमातून महाराष्ट्रातील वारकरी परंपरेचा विस्तार केला. भारतभर भ्रमंती करत पंजाबपर्यंत पोहोचलेल्या नामदेवांच्या वाणीला गुरुग्रंथसाहिबात स्थान मिळाले. त्यांच्या जीवनकार्याचा आणि सांस्कृतिक योगदानाचा हा मागोवा.

आजही ‘सारनाथ’चे महत्त्व का आहे? एकेकाळी भारतीय उपखंडातील विद्यापीठांमध्ये तत्त्वज्ञानावर वाद-विवाद झडायचे. त्याहूनही कितीतरी आधी, काशीच्या बाहेर एका क्षणाने मानवी इतिहास बदलून टाकला. सिद्धार्थ गौतमाने...

  कांदिवली येथील अ‍ॅड. रीना रिचर्ड यांनी मशिदीतून होणाऱ्या कर्कश भोंग्यांच्या प्रदूषणा विरुद्ध मुंबई उच्च न्यायालयात याचिका दाखल केली होती. उच्च न्यायालयाने या प्रकरणात प्रकरणात...

अलीकडे समोर आलेल्या एका व्हिडिओमध्ये लष्कर-ए-तैबाशी संबंधित रिझवान हनीफ हा गेल्या काही वर्षांत आपल्या संघटनेच्या ३० हून अधिक सदस्यांचा पाकिस्तान आणि पाकिस्तानव्याप्त काश्मीरमधील विविध...

भारतीय शास्त्रीय संगीताचा आत्मा हा तंबोऱ्याच्या अखंड, संथ आणि ध्यानस्थ करणाऱ्या सुरांमध्ये वसलेला असतो. चार तारांमधून निघणारा हा नाद प्रत्येक गायकाला आणि वादकाला स्वरांचे...

संस्कृत ही केवळ एक भाषा नसून भारताच्या महानतेचा, तत्त्वज्ञानाचा पाया आहे. एखाद्या देशाची ओळख केवळ त्याच्या भौगोलिक सीमांवरून अथवा आर्थिक प्रगतीवरून ठरत नसते. तर...

जय जगन्नाथा! ओडिशातील पुरी येथील भगवान जगन्नाथ मंदिराची ऐतिहासिक रथयात्रा हे संपूर्ण भारतातील लक्षावधी भाविकांच्या धार्मिक व सांस्कृतिक श्रद्धेचे प्रमुख केंद्र मानले जाते. रथ यात्रेच्या...