चाकण आणि तळेगाव औद्योगिक परिसरातील वाढत्या वाहतुकीमुळे तळेगाव-चाकण-शिक्रापूर मार्गावर निर्माण होणाऱ्या वाहतूक कोंडीवर आता पर्यायी रस्त्यामुळे तोडगा निघण्याची शक्यता आहे. महाराष्ट्र औद्योगिक विकास महामंडळाने (एमआयडीसी) या मार्गावरील वाहतुकीचा ताण कमी करण्यासाठी नवीन पर्यायी रस्त्याचे काम हाती घेतले असून, हे काम सध्या वेगाने सुरू आहे. नवीन मार्गामुळे पुणे-नाशिक महामार्गावरून येणाऱ्या वाहनांना मुख्य चाकण-तळेगाव मार्गावर न येता थेट जुन्या मुंबई-पुणे महामार्गाकडे जाता येणार आहे.
चाकण आणि तळेगाव औद्योगिक क्षेत्रांचा गेल्या काही वर्षांत झपाट्याने विस्तार झाला आहे. मोठ्या प्रमाणात उद्योग, कारखाने आणि व्यावसायिक आस्थापना उभ्या राहिल्याने या परिसरात औद्योगिक वाहतुकीचे प्रमाण सातत्याने वाढत आहे. त्याचबरोबर या भागातील शहरीकरण वाढल्याने प्रवासी वाहनांची संख्याही मोठ्या प्रमाणात वाढली आहे. परिणामी, या संपूर्ण औद्योगिक पट्ट्यातील प्रमुख वाहतूक मार्ग असलेल्या तळेगाव-चाकण-शिक्रापूर रस्त्यावर वाहनांचा प्रचंड ताण निर्माण झाला आहे.
या रस्त्याची वाहतूक क्षमता दररोज सुमारे १० हजार प्रवासी वाहनांची आहे. मात्र, प्रत्यक्षात या मार्गावर दररोज तब्बल ३१ हजार १९७ प्रवासी वाहने धावत असल्याचे समोर आले आहे. म्हणजेच रस्त्याच्या क्षमतेपेक्षा जवळपास तिप्पट वाहतूक या मार्गावरून होत आहे. त्यातच हा रस्ता दुपदरी असल्याने वाहनांची संख्या वाढल्यानंतर वाहतुकीचा वेग मोठ्या प्रमाणात कमी होतो. अवजड वाहनांची संख्या अधिक असल्याने परिस्थिती आणखी बिकट होते.
रस्त्याची अपुरी क्षमता, अवजड वाहनांची मोठ्या प्रमाणातील वाहतूक आणि खराब झालेली रस्त्याची अवस्था यामुळे या मार्गावर वारंवार वाहतूक कोंडी होते. विशेषतः औद्योगिक क्षेत्रांमध्ये कामकाज सुरू आणि संपण्याच्या वेळेत वाहनांची संख्या वाढत असल्याने कोंडीची समस्या अधिक तीव्र होते. याचा परिणाम केवळ वाहनचालकांवरच नव्हे, तर औद्योगिक वाहतूक, मालवाहतूक आणि स्थानिक नागरिकांच्या दैनंदिन प्रवासावरही होत आहे.
ही परिस्थिती लक्षात घेऊन एमआयडीसीने मुख्य मार्गावरील वाहतुकीचा ताण कमी करण्यासाठी पर्यायी रस्त्याचे नियोजन केले आहे. या नव्या मार्गाचे काम सध्या वेगाने सुरू असून ते पूर्णत्वाच्या मार्गावर आहे. त्यामुळे चाकण आणि तळेगाव औद्योगिक क्षेत्रातील वाहतूक व्यवस्थेला मोठा दिलासा मिळण्याची अपेक्षा आहे.
नियोजित पर्यायी रस्ता पुणे-नाशिक महामार्गावर भामा नदीजवळून सुरू होणार आहे. पुढे हा मार्ग चाकण टप्पा क्रमांक पाच, चाकण टप्पा क्रमांक दोन, तळेगाव टप्पा क्रमांक दोन आणि तळेगाव टप्पा क्रमांक एकमधून जात जुन्या पुणे-मुंबई महामार्गाला जोडला जाणार आहे. त्यामुळे पुणे-नाशिक महामार्गावरून मुंबईच्या दिशेने जाणाऱ्या वाहतुकीला मुख्य तळेगाव-चाकण-शिक्रापूर मार्गाचा पर्याय उपलब्ध होणार आहे.
एमआयडीसीचे कार्यकारी अभियंता प्रकाश भंडांगे यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, नाशिकच्या दिशेने येणारी वाहतूक मुख्य रस्त्यावर न आणता या पर्यायी मार्गावर वळविणे शक्य होणार आहे. त्यामुळे सध्याच्या मुख्य मार्गावरील वाहनांची संख्या कमी होऊन वाहतूक सुरळीत होण्यास मदत होईल.
नवीन रस्ता सुरू झाल्यानंतर चाकण आणि तळेगाव औद्योगिक क्षेत्रातील मालवाहतूक व्यवस्थेलाही त्याचा फायदा होण्याची शक्यता आहे. अवजड वाहने मुख्य दुपदरी मार्गावर कमी झाल्यास प्रवासी वाहनांसाठी उपलब्ध रस्तेक्षमता वाढेल आणि वाहतुकीचा वेग सुधारण्यास मदत होऊ शकते. तसेच औद्योगिक क्षेत्रातून मुंबई आणि नाशिकच्या दिशेने होणाऱ्या मालवाहतुकीसाठी अधिक कार्यक्षम पर्याय उपलब्ध होईल.
चाकण-तळेगाव परिसरातील वाढत्या औद्योगिकीकरणाच्या पार्श्वभूमीवर भविष्यातील वाहतुकीचा विचार करून पर्यायी मार्ग विकसित करणे आवश्यक बनले होते. सध्या अस्तित्वात असलेल्या मार्गावर क्षमतेपेक्षा तिप्पट वाहतूक होत असल्याने केवळ रस्त्याची दुरुस्ती करून समस्या सुटणार नाही, तर वाहतुकीचे विभाजन करणेही गरजेचे आहे. या पार्श्वभूमीवर एमआयडीसीचा पर्यायी रस्ता महत्त्वाचा ठरणार आहे.
पर्यायी मार्गाचे काम पूर्ण होऊन तो वाहतुकीसाठी खुला झाल्यानंतर चाकण-तळेगाव औद्योगिक पट्ट्यातील वाहतूक कोंडी कितपत कमी होते, याकडे आता वाहनचालक आणि उद्योग क्षेत्राचे लक्ष लागले आहे. या मार्गामुळे मुंबई, पुणे आणि नाशिक या तीन प्रमुख औद्योगिक केंद्रांमधील वाहतूक अधिक सुरळीत होण्यास मदत होण्याची अपेक्षा आहे.
