दिल्लीच्या जंतर-मंतरवर आणि संसदेच्या दिशेने निघालेला ‘चलो संसद’ मार्च, अभिजित दिपके (कॉकरोच जनता पार्टी – CJP) यांच्या नेतृत्वाखालील आंदोलन आणि सोनम वांगचूक यांचे उपोषण या संपूर्ण घडामोडींवर आता तीव्र राजकीय रंग चढल्याचे दिसून येत आहे. या आंदोलनांची सुरुवात जरी काही विशिष्ट मागण्यांमधून किंवा परीक्षा व्यवस्थेतील त्रुटींमधून झाली असली, तरी प्रत्यक्षात हा लढा आता मूळ मुद्यांपासून बाजूला सरकून थेट केंद्र सरकारला टार्गेट करणारे राजकीय हत्यार बनल्याचे स्पष्ट होत आहे. या संपूर्ण प्रवासात, यादीतील कलाकार आणि पत्रकार यांनी कशा प्रकारे सरकारविरोधी भूमिका घेतली आहे, याचा हा आढावा.
कलाकारांची भूमिका: सरकारविरोधी सूर आणि प्रत्यक्ष-अप्रत्यक्ष टीका
या आंदोलनांच्या निमित्ताने बॉलीवूड आणि रंगभूमीवरील कलाकारांनी घेतलेल्या भूमिकेवरून हे स्पष्ट होते की, त्यांचा रोख केवळ प्रशासकीय व्यवस्थेवर नसून थेट सरकारच्या धोरणांवर आणि निर्णयांवर आहे.
- प्रकाश राज: प्रकाश राज यांनी नेहमीप्रमाणे केंद्र सरकारच्या प्रत्येक निर्णयावर आक्रमक शब्दांत टीका केली आहे. या आंदोलनांचा वापर सरकारची प्रतिमा मलीन करण्यासाठी आणि सत्ताधाऱ्यांवर राजकीय दबाव आणण्यासाठी कसा केला जात आहे, हे त्यांच्या वक्तव्यातून दिसून येते.
- शबाना आझमी: शबाना आझमी यांनी जरी शांततेची भाषा केली असली, तरी त्यांच्या भूमिकेचा रोख पोलीस कारवाई आणि सरकारची दडपशाही या मुद्द्यांवर सरकारला आरोपीच्या पिंजऱ्यात उभे करण्याचाच राहिला आहे.
- स्वरा भास्कर: स्वरा भास्कर यांनी या आंदोलनाला उघडपणे सरकारविरोधी वळण दिले. परीक्षा आणि इतर मुद्द्यांच्या नावाखाली थेट केंद्रातील सत्ताधाऱ्यांच्या विरोधात तरुणांना एकत्रित करण्याचे काम त्यांच्या पोस्ट्समधून झाले.
- सोनाक्षी सिन्हा: सोनाक्षी सिन्हा यांनी या आंदोलनांमधील संघर्षाला हवा देत सरकारच्या निषेधाचा सूर आळवला, ज्यामुळे हा लढा मूळ शैक्षणिक समस्येपेक्षा राजकीय संघर्षाकडे झुकला.
- अतुल कुलकर्णी: अतुल कुलकर्णी यांनी जरी संयत भाषा वापरली असली, तरी त्यांच्या मतांचा अंतःप्रवाह हा सरकारी यंत्रणेच्या विरोधात आणि आंदोलकांच्या पाठीशी उभे राहणाराच होता.
- स्पृहा जोशी: स्पृहा जोशी यांनी अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याचा मुद्दा पुढे करत सरकारच्या निर्बंधांवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले, ज्यामुळे अप्रत्यक्षपणे सरकारचीच कोंडी करण्याचा प्रयत्न झाला.
- चिन्मयी सुमित: चिन्मयी सुमित यांनी सोशल मीडियावर पोस्ट करत सरकारच्या कारभारावर ताशेरे ओढले आणि या आंदोलनाला सरकारविरोधी धार देण्याचे काम केले.
- स्पृहा जोशी – स्पृहा जोशीनी सोशल मिडियावर टाकलेली कविता ही महाराष्ट्रामध्ये चांगलाच चर्चेचा विषय ठरली.
https://www.facebook.com/share/v/191XKTMAiG/?mibextid=wwXIfr
- सोनी राजदान: सोनी राजदान यांनीही सरकारच्या धोरणांवर टीका करत आंदोलकांच्या बाजूने उभे राहणे पसंत केले.
पत्रकारांची भूमिका: एकतर्फी सरकारविरोधी रिपोर्टिंग आणि अजेंडा
दुसरीकडे, यादीतील पत्रकार आणि माध्यमकर्त्यांनी या संपूर्ण आंदोलनाचे कव्हरेज करताना अत्यंत चलाखीने सरकारला टार्गेट करणारा अजेंडा राबवल्याचे दिसते.
- निखिल वागळे: निखिल वागळे यांनी आपल्या रिपोर्टिंगमधून थेट केंद्र सरकार आणि दिल्ली पोलिसांच्या भूमिकेला जबाबदार धरत अत्यंत आक्रमक आणि सरकारविरोधी रोख ठेवला.
- कुणाल कामरा: कुणाल कामराने आपल्या व्यंग्यात्मक आणि उपरोधिक शैलीतून थेट सरकार आणि पंतप्रधानांच्या धोरणांवर अत्यंत खालच्या पातळीवर टीका करत आंदोलनाला राजकीय रंग दिला.
- समधीश भाटिया: समधीश भाटियाने ग्राऊंड रिपोर्टिंगच्या नावाखाली केवळ सरकारविरोधी घोषणाबाजी आणि आंदोलकांचा रोष कॅमेऱ्यात कैद करून एकतर्फी वातावरण निर्मिती केली.
- सौरभ द्विवेदी: सौरभ द्विवेदी यांनी तांत्रिक विश्लेषणाचा बुरखा पांघरून अप्रत्यक्षपणे सरकारची प्रशासकीय यंत्रणा कशी अपयशी ठरली आहे, हे अधोरेखित करण्याचा प्रयत्न केला.
- वीर दास: वीर दास यांनी आपल्या स्टँडअप आणि सोशल मीडिया पोस्ट्सच्या माध्यमातून परदेशात किंवा राष्ट्रीय पातळीवर देशातील सरकारविरोधी वातावरण कसे तयार होईल, याची काळजी घेतली.
- अनुजा धाक्रस: अनुजा धाक्रस यांनी महिला आणि विद्यार्थ्यांच्या आडून थेट सरकारवर हुकूमशाहीचा आरोप करत मजकूर लिहिला.
- राहुल सावंत: राहुल सावंत यांनी वृत्तसंकलन करताना कायद्याच्या अंमलबजावणीवर ताशेरे ओढत अप्रत्यक्षपणे शासनालाच कटघऱ्यात उभे केले.
- नंदिता नारायण: नंदिता नारायण यांनी शैक्षणिक आणि विकासाच्या मुद्यांना वैचारिक जोड देऊन केंद्र सरकारच्या धोरणांना थेट विरोध दर्शवला.
- बीबीसी मराठी / KK create: या डिजिटल माध्यमांनी देखील आंदोलकांच्या बाजूने झुकलेले आणि सरकारच्या धोरणांवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करणारे वृत्तांकण प्राधान्याने केले.
थोडक्यात सांगायचे तर, अभिजित दिपके आणि सोनम वांगचूक यांच्या नेतृत्वाखालील हे आंदोलन आता NEET परीक्षा किंवा पर्यावरण या मूळ मुद्द्यांवर उरलेले नाही. या आंदोलनाचा वापर करून वरील सर्व कलाकार आणि पत्रकारांनी पद्धतशीरपणे केंद्रातील सरकारला टार्गेट करण्याचे आणि राजकीय वातावरण तापवण्याचे काम केले आहे, हे या संपूर्ण घडामोडींवरून स्पष्ट होते.
