महाराष्ट्राच्या राजकारणात संवेदनशील घटनांना राजकीय वळण देण्याची प्रथा नवी नाही, परंतु अलीकडच्या काळात काही नेत्यांच्या पत्रकार परिषदा या केवळ राजकीय व्यासपीठ न राहता एका नाटक-शाळेचे स्वरूप धारण करतात. महाराष्ट्राचे दिवंगत उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांच्या विमान अपघाताच्या निमित्ताने शरद पवार यांच्या राष्ट्रवादी काँग्रेसच आमदार रोहित पवार यांनी घेतलेली पत्रकार परिषद आणि त्यातून केलेले आरोप यावरून राज्याच्या राजकीय वर्तुळात तीव्र प्रतिक्रिया उमटल्या आहेत. सत्ताधारी पक्षातील नेत्यांनी आणि राजकीय विश्लेषकांच्या एका गटाने रोहित पवार यांच्या या भूमिकेवर कडक शब्दांत ताशेरे ओढले आहेत. ते योग्यच आहे. रोहित पवार यांची बेछूट आरोपबाजी म्हणजे निव्वळ राजकीय नाटकशाळा आहे.
संवेदनशीलतेचा अभाव
कोणत्याही नेत्याचा अपघाती मृत्यू ही त्यांच्या कुटुंबासाठी आणि समर्थकांसाठी कमालीची दुःखद घटना असते. अजित पवार यांच्या विमान अपघाताबाबतही राज्यात अशीच भावना आहे. मात्र, रोहित पवार यांनी या घटनेचा वापर केवळ राजकीय फायदा उठवण्यासाठी सुरू केला आहे. हा एक निव्वळ अपघात होता, हे प्राथमिक तपासातून आणि परिस्थितीजन्य पुराव्यांतून स्पष्ट होत असतानाही त्यावर शंका उपस्थित करणे, हा केवळ संभ्रम निर्माण करण्याचा प्रयत्न आहे. अजित पवार यांच्या पत्नी आणि मुलांपेक्षा रोहित पवार यांना त्यांची जास्त काळजी आहे का? अशा दुःखाच्या प्रसंगात कुटुंबासोबत उभे राहण्याऐवजी त्यातून राजकीय पोळी भाजून घेण्याचा हा उद्योग आहे.
दादांच्या निर्णयाचे अवमूल्यन
राजकारणात एखाद्या नेत्याची प्रतिमा मलीन करायची असेल किंवा त्यांच्या निर्णयांचे महत्त्व कमी करायचे असेल, तर त्यांच्याभोवती संशयाचे धुके निर्माण केले जाते. रोहित पवार हे नेमके हेच करत आहेत. अजित पवार यांनी घेतलेल्या राजकीय निर्णयांची किंमत कमी व्हावी आणि महाराष्ट्राच्या जनतेच्या मनात काहीतरी वेगळीच शंका निर्माण व्हावी, असा हा डाव आहे. पत्रकार परिषदेत ठोस मुद्द्यांपेक्षा केवळ भावनिक आवाहने आणि निराधार तर्कवितर्क मांडले गेले.
पवार कुटुंबातील वारसा हक्क
या सर्व आरोपांमागे राष्ट्रवादी काँग्रेस आणि पवार कुटुंबातील अंतर्गत नेतृत्वाची समीकरणे आहेत. शरद पवार यांचे वाढते वय, सुप्रिया सुळे यांची राष्ट्रीय राजकारणातील मर्यादित पकड आणि अजित पवार यांची दुर्दैवी अनुपस्थिती या साऱ्या पार्श्वभूमीवर पक्षात नेतृत्वाची पोकळी निर्माण झाली आहे. या परिस्थितीत पवार कुटुंबाचा आणि राष्ट्रवादी परिवाराचा पुढच्या पिढीतील खरा नेता मीच आहे, हे अधोरेखित करण्याची घाई रोहित पवार यांना झाली आहे. आपले नेतृत्व सिद्ध करण्यासाठी आणि कार्यकर्त्यांमध्ये आपली प्रतिमा उंचावण्यासाठीच त्यांनी आक्रमक पवित्रा घेतला आहे. स्वतःचे राजकीय स्थान भक्कम करण्यासाठी ते अशा संवेदनशील विषयांचा आधार घेत आहेत.
मोठे नेते हे लक्ष्य
राजकारणात स्वतःची उंची वाढवण्यासाठी सर्वोच्च नेत्यांवर टीका करण्याचे तंत्र अनेकदा वापरले जाते. रोहित पवार यांनी थेट मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांना लक्ष्य करण्यामागेही हेच गणित आहे. देवेंद्र फडणवीस यांच्यासारख्या मोठ्या आणि अनुभवी नेत्यावर टीका केली की आपणही त्यांच्याच तोडीचे मोठे नेते ठरतो, असा गैरसमज यामागे आहे. कोणताही ठोस पुरावा नसताना थेट मुख्यमंत्र्यांवर आरोप करणे, हे केवळ प्रसिद्धीच्या झोतात राहण्याचे आणि स्वतःचे राजकीय वजन वाढविण्याचे तंत्र आहे. मात्र, अशा प्रकारच्या बिनबुडाच्या आरोपांमुळे जनतेची दिशाभूल होत नाही, उलट आरोप करणाऱ्यांचीच विश्वासार्हता संपते.
सध्याची राजकीय समीकरणे
महाराष्ट्राच्या राजकारणात सध्या संवेदनशील आणि गुंतागुंतीची समीकरणे दिसत आहेत. दिवंगत उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांच्या विमान अपघातावरून रोहित पवार बोगस प्रश्न उपस्थित करत आहेत. या आरोपांमुळे महायुती आणि विरोधी पक्ष यांतील संघर्ष अधिक तीव्र झाला असून, राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या दोन्ही गटांमधील राजकीय दरी आणखी रुंदावली आहे.
याच पार्श्वभूमीवर, केंद्रीय गृहमंत्री अमित शहा यांनी बारामती दौऱ्यात अजित पवार यांच्या पुतळ्याचे अनावरण करताना केलेले भाषण राजकीयदृष्ट्या महत्त्वाचे आहे. या भाषणात शहा यांनी अजित पवार यांच्या कार्यशैलीचे आणि त्यांच्या राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या नेतृत्वाचे मुक्तकंठाने कौतुक केले. बारामतीच्या विकासात आणि महाराष्ट्रातील सहकार क्षेत्राला पुढे नेण्यात अजित पवार यांचे मोलाचे योगदान होते, असे नमूद करत शहा यांनी त्यांच्या जनसंपर्काची आणि स्पष्टवक्तेपणाची प्रशंसा केली. अमित शहा यांच्या या भूमिकेमुळे महायुतीमधील एकजूट आणि अजित पवार यांच्या राष्ट्रवादी काँग्रेससोबतचे भाजपचे संबंध अधिक दृढ करण्याचा स्पष्ट संदेश दिला गेला आहे. एकीकडे विरोधकांकडून संशय निर्माण केला जात असताना, दुसरीकडे भाजपच्या नेतृत्वाने अजित पवार यांच्या वारशाला आणि त्यांच्या पक्षाला दिलेली ही साथ आगामी राजकारणाची दिशा स्पष्ट करते. या पार्श्वभूमीवर जनतेच्या मूलभूत प्रश्नांऐवजी केवळ वैयक्तिक आणि राजकीय स्वार्थासाठी घेतल्या जाणाऱ्या पत्रकार परिषदांमुळे राजकारणाचा स्तर घसरत चालला आहे. राजकारणात टीका जरूर असावी, पण तिला तथ्यांचा आधार असेल, तरच ती लोकशाही बळकट करू शकते. रोहित पवार यांच्या गावी हे काहीही नाही आणि ते केवळ सत्तेच्या लोभाने अंध झाले आहेत. म्हणूनच, अजित पवार यांच्या अपघाती आणि दुर्दैवी मृत्यूचे ते निर्लज्ज राजकारण करीत आहेत. त्याचा निषेध करावा तितका थोडाच होईल.