शरद पवारांना मागे टाकत ठरले तिसरे दीर्घकालीन मुख्यमंत्री
महाराष्ट्राच्या राजकीय इतिहासात एक अत्यंत महत्त्वपूर्ण आणि ऐतिहासिक टप्प्याची नोंद झाली आहे. राज्याचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी मुख्यमंत्रीपदाच्या कार्यकाळाचा एक मोठा विक्रम आपल्या नावावर केला आहे. महाराष्ट्रात सर्वाधिक काळ मुख्यमंत्री पदाची धुरा सांभाळणाऱ्या नेत्यांच्या यादीत देवेंद्र फडणवीस यांनी आता थेट तिसरे स्थान पटकावले असून, या प्रवासात त्यांनी महाराष्ट्राच्या राजकारणातील चाणक्य मानले जाणारे ज्येष्ठ नेते शरद पवार यांनाही मागे टाकले आहे.
मुख्यमंत्र्यांचा एकूण कार्यकाळ आणि आकडेवारी (१२ जुलै २०२६ पर्यंत)
३१ ऑक्टोबर २०१४ रोजी पहिल्यांदा मुख्यमंत्री पदाची शपथ घेणाऱ्या देवेंद्र फडणवीस यांचा १२ जुलै २०२६ पर्यंतचा एकूण मुख्यमंत्रीपदाचा कार्यकाळ सुमारे ६ वर्षे ७ महिने (२४३० दिवस) इतका झाला आहे. हा कार्यकाळ सध्याही अविरत सुरू असल्याने त्यांच्या नावावर असलेला हा विक्रम दिवसेंदिवस आणखी वाढत आहे.
महाराष्ट्रातील सर्वाधिक काळ मुख्यमंत्री राहिलेले अव्वल ४ नेते:
वसंतराव नाईक: ११ वर्षे ७८ दिवस (४,०९६ दिवस) – राज्याच्या इतिहासात सर्वाधिक काळ मुख्यमंत्री राहण्याचा विक्रम आजही अबाधित आहे.
विलासराव देशमुख: सुमारे ७ वर्षे १२९ दिवस (२,६८६ दिवस) – दोन वेगवेगळ्या टर्म्समध्ये त्यांनी दीर्घकाळ यशस्वी कार्यकाळ भूषवला.
देवेंद्र फडणवीस: सुमारे ६ वर्षे ७ महिने (१२ जुलै २०२६ पर्यंत २,४३० दिवस आणि कार्यकाळ सुरू असल्याने रोज वाढ).
शरद पवार: सुमारे ६ वर्षे २२१ दिवस (२,४१२ दिवस).
महाराष्ट्राच्या राजकारणात शरद पवार यांचे नाव अतिशय प्रामुख्याने घेतले जाते. त्यांनी राज्याचे मुख्यमंत्रीपद सर्वाधिक म्हणजेच चार वेळा भूषवले आहे. परंतु, तत्कालीन राजकीय गणिते आणि अस्थिर परिस्थितीमुळे ते आपल्या एकाही टर्ममध्ये ५ वर्षांचा कार्यकाळ पूर्ण करू शकले नाहीत. परिणामी, चार वेळा मुख्यमंत्री होऊनही त्यांचा एकूण एकत्रित कार्यकाळ २४१२ दिवसांवर मर्यादित राहिला.
दुसरीकडे, देवेंद्र फडणवीस यांनी आतापर्यंत ३ वेळा मुख्यमंत्रीपदाची शपथ घेतली आहे. २०१४ ते २०१९ या त्यांच्या पहिल्या टर्ममध्ये त्यांनी ५ वर्षांचा कार्यकाळ यशस्वीपणे पूर्ण केला. वसंतराव नाईक यांच्यानंतर ५ वर्षांचा कार्यकाळ अखंड पूर्ण करणारे ते राज्याचे दुसरेच मुख्यमंत्री ठरले होते. त्यांची दुसरी टर्म (नोव्हेंबर २०१९ मधील ऐतिहासिक सत्तानाट्यादरम्यान) अवघ्या ६ दिवसांची ठरली होती, तर त्यांची तिसरी टर्म सध्या सुरू असून १२ जुलै २०२६ पर्यंत या टर्मचे ५८५ दिवस पूर्ण झाले आहेत.
देवेंद्र फडणवीस यांच्या या विक्रमाकडे केवळ आकडेवारी म्हणून न पाहता एका मोठ्या राजकीय परिवर्तनाचा संकेत म्हणून पाहिले पाहिजे. गेली अनेक दशके महाराष्ट्रातलं राजकारण हे प्रामुख्याने शरद पवारांच्या भोवती फिरायचं किंवा शरद पवार हेच राजकारणाचा मुख्य केंद्रबिंदू असायचे. साहजिकच, यामुळे राज्याच्या सत्तेची आणि राजकीय डावपेचांची सूत्रे ही ‘पश्चिम महाराष्ट्रात’ केंद्रित होती.
परंतु, आता ही परिस्थिती वेगाने बदलत चालली आहे. देवेंद्र फडणवीस यांच्या नेतृत्वामुळे आणि त्यांच्या वाढत्या राजकीय प्रभावामुळे महाराष्ट्राच्या राजकारणाचा हा केंद्रबिंदू आता पश्चिम महाराष्ट्रातून ‘विदर्भात’ शिफ्ट झालेला स्पष्ट दिसत आहे. नागपूरमधून नेतृत्व करत फडणवीस यांनी ज्या पद्धतीने राज्याच्या राजकारणावर आपली पकड मजबूत केली आहे, ती पाहता विदर्भ आता राज्याच्या सत्तेचा नवा पॉवर हाऊस बनला आहे, हे या विक्रमावरून अधोरेखित होते.
वसंतराव नाईक आणि विलासराव देशमुख यांच्यानंतर आता देवेंद्र फडणवीस हे महाराष्ट्राच्या मुख्यमंत्र्यांच्या ‘एलिट’ क्लबमध्ये मानाचे स्थान मिळवून बसले आहेत. त्यांचा सध्याचा कार्यकाळ सुरूच असल्याने आगामी काळात ते विलासराव देशमुखांचा २,६८६ दिवसांचा विक्रम मोडीत काढतील, हे नक्की आहे.
