सौर, पवन अशा अपारंपरिक ऊर्जा स्त्रोतांचा वापर वाढवूया, पर्यावरण सुरक्षित ठेवूया…
२० ऑगस्ट रोजी साजरा होणारा अक्षय ऊर्जा दिवस, भारतात नवीकरणीय ऊर्जेबद्दल जागरूकता वाढवण्यासाठी विविध कार्यक्रमांचे आयोजन करण्यात येते. २००४ मध्ये सुरू झालेला हा दिवस, स्वच्छ-ऊर्जा तंत्रज्ञान आणि सूर्यप्रकाश, वारा व पाणी यांसारख्या अक्षय स्रोतांच्या क्षमतेची आठवण करुन देतो
सौर ऊर्जा हा भारताचा सर्वात मोठा नवीकरणीय ऊर्जा स्त्रोत असून, ३० जून २०२६ पर्यंत याची स्थापित क्षमता १६२.१५ गिगावॅटपर्यंत पोहोचेल. मुबलक सौर संसाधनांमुळे राजस्थान आणि गुजरातसारखी राज्ये मोठ्या प्रकल्पांसाठी प्रमुख केंद्र बनली आहेत. भारतात जलविद्युत हा एक प्रमुख नवीकरणीय ऊर्जा स्त्रोत असून, जून २०२६ पर्यंत मोठी आणि लहान जलविद्युत क्षमता ५७ गिगावॅटपेक्षा जास्त असेल. हिमाचल प्रदेश आणि उत्तराखंडसारख्या पर्वतीय राज्यांमध्ये जलविद्युत निर्मितीची मोठी क्षमता आहे. शेण आणि अन्नाचे अवशेष यांसारखा सेंद्रिय कचरा ऑक्सिजनशिवाय विघटित झाल्यावर बायोगॅस तयार होतो. यातून स्वयंपाक, गरम करणे आणि वीज यासाठी नवीकरणीय इंधन मिळू शकते, तसेच ग्रामीण भारतातील विकेंद्रित ऊर्जेसाठी यात मोठी क्षमता आहे
सूर्य, वारा आणि पाण्यापासून स्वच्छ ऊर्जा
अक्षय ऊर्जा ही निसर्गातून सातत्याने उपलब्ध होणाऱ्या स्रोतांवर आधारित असल्याने ऊर्जा क्षेत्राच्या शाश्वत विकासासाठी तिचे महत्त्व वाढत आहे. सौर ऊर्जा, पवन ऊर्जा, जलविद्युत आणि जैवऊर्जा यांसारख्या स्रोतांचा अधिकाधिक वापर केल्यास पारंपरिक इंधनांवरील अवलंबित्व कमी करण्यास आणि पर्यावरण संवर्धनाला हातभार लावण्यास मदत होऊ शकते.
अक्षय ऊर्जा दिवसाच्या निमित्ताने शाळा-महाविद्यालयांमध्ये निबंध, चित्रकला, वक्तृत्व, प्रश्नमंजुषा तसेच जनजागृतीपर उपक्रम आयोजित करण्याची परंपरा आहे. विद्यार्थ्यांमध्ये आणि नागरिकांमध्ये स्वच्छ ऊर्जेबाबत जागरूकता निर्माण करणे हा या उपक्रमांचा महत्त्वाचा भाग आहे.
स्वच्छ ऊर्जेकडे वाटचाल गरजेची
वाढती ऊर्जामागणी, पर्यावरणाचे संरक्षण आणि शाश्वत विकासाच्या दृष्टीने अक्षय ऊर्जा स्रोतांचा स्वीकार महत्त्वाचा ठरत आहे. त्यामुळे “आज स्वच्छ ऊर्जेचा स्वीकार, उद्याच्या सुरक्षित पर्यावरणाची हमी” हा संदेश अक्षय ऊर्जा दिवसातून देण्यात येतो.
अक्षय ऊर्जा वापर वाढवूया, निसर्गाचे संवर्धन करूया आणि स्वच्छ, हरित व शाश्वत भारताच्या निर्मितीत योगदान देऊया.
