क्षयरोगाविरुद्ध (TB) भारताची लढाई उत्साहवर्धक परिणाम दर्शवत आहे. असा संदेश केंद्रिय आरोग्यमंत्री जे पी नड्डा यांनी समाजमाध्यमावरील संदेशांत दिला आहे.
केंद्रीय आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्री जगत प्रकाश नड्डा यांनी आज सांगितले की, जागतिक आरोग्य संघटनेचा ‘ग्लोबल ट्युबरक्युलोसिस रिपोर्ट २०२६’ (जागतिक क्षयरोग अहवाल २०२६) प्रसिद्ध झाल्यानंतर त्यांनी हे विधान केले.
या अहवालात नमूद केल्यानुसार, २०१५ पासून क्षयरोगामुळे होणाऱ्या मृत्यूंच्या प्रमाणात ३८ टक्क्यांनी घट झाली आहे, जी जागतिक स्तरावरील ३५ टक्क्यांच्या आकडेवारीच्या घट नोंदवलेल्या आकडेवारीपेक्षा अधिक आहे. तसेच, औषधांना प्रतिसाद देणाऱ्या (drug-susceptible) क्षयरोगाच्या रुग्णांमध्ये उपचारांचे यश ९४ टक्के इतके राहिले आहे.
सोशल मीडियावरील एका पोस्टमध्ये श्री. नड्डा यांनी म्हटले की, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखाली, क्षयरोगाविरुद्धची भारताची लढाई आता एक देशव्यापी ‘जन आंदोलन’ बनली आहे. या मोहिमेला तंत्रज्ञान, लोकसहभाग आणि रुग्ण-केंद्रित काळजी घेण्याची जोड मिळाली आहे. ‘क्षयरोगमुक्त भारत अभियाना’ (TB Mukt Bharat Abhiyaan) अंतर्गत २५ कोटींहून अधिक लोकांची सखोल क्षयरोग तपासणी करण्यात आली आहे. या उपक्रमांतर्गत ११ कोटींहून अधिक छातीचे क्ष-किरण (chest X-rays) आणि ३ कोटींहून अधिक ‘मॉलिक्युलर’ चाचण्या करण्यात आल्या आहेत. श्री. नड्डा यांच्या माहितीनुसार, या प्रयत्नांमुळे ४८ लाखांहून अधिक क्षयरोगाच्या रुग्णांचे निदान झाले आहे, ज्यामध्ये सुमारे १५ लाख लक्षणे नसलेल्या (asymptomatic) रुग्णांचाही समावेश आहे. यामुळे वेळेवर निदान होऊन उपचारांची सुरुवात करणे शक्य झाले आहे.
श्री. नड्डा यांनी पुढे सांगितले की, कृत्रिम बुद्धिमत्तेवर (AI) आधारित निदान पद्धतींपासून ते ‘निक्षय पोषण योजने’ (Ni-kshay Poshan Yojana) अंतर्गत मिळणारे पोषण साहाय्य आणि ‘निक्षय मित्रां’चे (Ni-kshay Mitras) समर्पित प्रयत्न, अशा विविध माध्यमांतून सरकार क्षयरोग काळजीच्या प्रत्येक पैलूला बळकट करत आहे. त्यांनी यावर भर दिला की, ही यशोगाथा सरकारचा तो संकल्प अधिक दृढ करते, ज्यानुसार कोणताही क्षयरोग रुग्ण उपचारांपासून वंचित राहणार नाही याची खात्री केली जात आहे. त्यांनी असेही सांगितले की, ‘जन भागीदारी’ आणि सर्वांच्या सामूहिक वचनबद्धतेच्या जोरावर, सरकार ‘क्षयरोगमुक्त भारता’च्या दिशेने वाटचाल सुरू ठेवेल.
