भारतात संगीत, नृत्य आणि लोकनाट्याच्या अनेक परंपरा आहेत. या सर्व कलांमध्ये वेगवेगळेपणा असला तरी त्यांना जोडणारी एक समान भारतीय सांस्कृतिक भावना आहे. ही विविधता आणि एकता भारतीय कलांची मोठी ताकद आहे, असे राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी सांगितले.
बदलत्या काळात भारतातील अनेक लोककलांसमोर अस्तित्वाचे संकट निर्माण झाले आहे. त्यामुळे या कलांचे केवळ दस्तऐवजीकरण करून चालणार नाही, तर त्या प्रत्यक्षात जिवंत राहण्यासाठी विशेष प्रयत्न करण्याची गरज आहे, असे राष्ट्रपतींनी स्पष्ट केले.
लोक आणि जनजातीय कलांमध्ये निसर्गाशी असलेले नाते आणि जीवनातील आनंद दिसून येतो. या कलांमधून एखाद्या समाजाच्या आठवणी, परंपरा आणि सामूहिक भावना व्यक्त होतात. त्यामुळे लोककला ही भारताच्या सांस्कृतिक ओळखीचा महत्त्वाचा भाग आहे, असे त्यांनी नमूद केले.
लोककला म्हणजे केवळ मनोरंजन नाही
लोककला म्हणजे केवळ गाणी, नृत्य किंवा मनोरंजनाचा प्रकार नाही. त्यामागे अनेक पिढ्यांचा इतिहास आणि परंपरा असते. सण, उत्सव, शेती, निसर्ग, स्थानिक जीवनपद्धती आणि समाजाच्या भावना लोककलांमधून व्यक्त होतात.
मात्र आधुनिक जीवनशैली आणि बदलत्या काळामुळे अनेक पारंपरिक कला मागे पडत आहेत. काही कला पुढच्या पिढीपर्यंत पोहोचण्याचे आव्हान निर्माण झाले आहे. त्यामुळे कलाकारांना प्रोत्साहन देणे आणि तरुण पिढीला या कलांशी जोडणे गरजेचे आहे.
‘संगीत नाटक अकादमी भारताच्या सॉफ्ट पॉवरचे महत्त्वाचे केंद्र’
राष्ट्रपती मुर्मू यांनी संगीत नाटक अकादमीचेही कौतुक केले. संगीत नाटक अकादमी ही भारताच्या ‘सॉफ्ट पॉवर’चे महत्त्वाचे केंद्र असल्याचे त्यांनी म्हटले.
भारतीय संगीत, नृत्य, नाटक आणि लोककलांची समृद्ध परंपरा जगभर पोहोचवण्यात अशा संस्थांची महत्त्वाची भूमिका आहे. भारताच्या सांस्कृतिक शक्तीचा जगाला परिचय करून देण्याचे काम पुढेही संगीत नाटक अकादमी करेल, अशी अपेक्षा राष्ट्रपतींनी व्यक्त केली.
भारतीय लोक आणि जनजातीय कला या देशाच्या सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वाचा भाग आहेत. त्यामुळे या कला केवळ जतन न करता पुढच्या पिढीपर्यंत पोहोचवणे आणि त्यांना नव्या काळातही जिवंत ठेवणे, हीच खरी गरज असल्याचा संदेश राष्ट्रपतींच्या वक्तव्यातून मिळतो.
