निवडणूक आयोगाच्या सुचनेनुसार महाराष्ट्राच्या मुख्य निवडणूक अधिकारी कार्यालयाने ३१ ऑगस्ट २०२६ रोजी राज्यातील सर्व २८८ विधानसभा मतदारसंघांची ‘विशेष सखोल पुनरीक्षण – २०२६’ अंतर्गत नवी प्रारूप मतदार यादी प्रसिद्ध केली आहे.
या नव्या यादीनुसार राज्यातील एकूण मतदारांच्या संख्येत मोठा बदल पाहायला मिळत आहे. पुनरीक्षणापूर्वी राज्यात ९ कोटी ७८ लाखांहून अधिक मतदार होते. मात्र, नव्या प्रारूप यादीत ७ कोटी ७१ लाख मतदारांचा समावेश करण्यात आला असून, तब्बल २ कोटी ६ लाखांपेक्षा जास्त (२१.१४%) मतदारांची नावे वेगवेगळ्या कारणांमुळे वगळण्यात आली आहेत.
आकडेवारीच्या आरशात महाराष्ट्राचा मतदार
| तपशील | एकूण संख्या |
| पुनरीक्षणापूर्वीची एकूण मतदार संख्या | ९,७८,५४,०४९ |
| प्रारूप यादीत समाविष्ट मतदार (७८.८६%) | ७,७१,६५,५६२ |
| • पुरुष मतदार | ३,९५,८९,९०५ |
| • महिला मतदार | ३,७५,७२,५७० |
| • तृतीयपंथी मतदार | ३,०८७ |
| यादीतून वगळलेली नावे (२१.१४%) | २,०६,८८,४८७ |
२ कोटींहून अधिक नावे का वगळली गेली?
निवडणूक आयोगाने दिलेल्या माहितीनुसार, घरोघरी जाऊन केलेल्या पडताळणीदरम्यान गणना प्रपत्र प्राप्त न झाल्यामुळे खालील कारणांमुळे ही नावे वगळण्यात आली आहेत:
- मतदार नोंदणीकृत रहिवासाच्या ठिकाणी गैरहजर असणे किंवा न सापडणे.
- पूर्वीचा रहिवास सोडून दुसऱ्या ठिकाणी राहण्यास जाणे.
- संबंधित मतदाराचा मृत्यू झालेला असणे.
- एकापेक्षा जास्त ठिकाणी किंवा एकाच ठिकाणी दोन वेळा नोंदणी असणे.
- मतदारांनी गणना प्रपत्र भरून देण्यास नकार दिलेला असणे.
महिनाभराची संधी: ३० सप्टेंबरपर्यंत नोंदवा दावे व हरकती
तुमचे नाव यादीतून वगळले गेले असेल किंवा नाव समाविष्ट करायचे असल्यास घाबरण्याचे कारण नाही. निवडणूक आयोगाने ३१ ऑगस्ट २०२६ ते ३० सप्टेंबर २०२६ या एका महिन्याच्या कालावधीत दावे व हरकती नोंदवण्याची संधी दिली आहे.
- फॉर्म ६ (Form 6): १ ऑक्टोबर २०२६ रोजी किंवा त्यापूर्वी वयाची १८ वर्षे पूर्ण होणाऱ्या नवीन मतदारांसाठी आणि नाव समाविष्ट करण्यासाठी.
- फॉर्म ७ (Form 7): मतदार यादीतील एखाद्या चुकीच्या किंवा अपात्र नावावर आक्षेप नोंदवण्यासाठी.
- फॉर्म ८ (Form 8): नाव, पत्ता, वय, फोटो, लिंग किंवा इतर तपशिलांमध्ये सुधारणा/दुरुस्ती करण्यासाठी.
महत्त्वाची सूचना: अर्जात मुद्दाम खोटी किंवा चुकीची माहिती दिल्यास लोकप्रतिनिधीत्व अधिनियम १९५० च्या कलम ३१ नुसार १ वर्षापर्यंतचा कारावास, दंड किंवा दोन्ही शिक्षा होऊ शकते.
४ नोव्हेंबर २०२६ रोजी ‘अंतिम मतदार यादी’
प्राप्त झालेल्या सर्व दावे व हरकतींवर राज्यातील २८८ मतदार नोंदणी अधिकारी (ERO) आणि ७००० पेक्षा जास्त सहाय्यक अधिकारी काम करतील. २९ ऑक्टोबर २०२६ पर्यंत सर्व अर्जांची छाननी पूर्ण केली जाईल आणि ४ नोव्हेंबर २०२६ रोजी महाराष्ट्राची अंतिम (Final) मतदार यादी प्रसिद्ध केली जाईल.
मतदान केंद्रांची पुनर्रचना: १४०३ पक्क्या इमारतींमध्ये स्थलांतरित
राज्यात मतदान केंद्रांचे सुसूत्रीकरण करण्यात आले आहे:
- पुनरीक्षणापूर्वी राज्यात १,००,२५३ मतदान केंद्रे होती.
- त्यात ३९४ नवीन केंद्रे जोडली गेली, तर ४३१ केंद्रे कमी करण्यात आली.
- सध्या राज्यात एकूण १,००,२१६ मतदान केंद्रे आहेत.
- मुंबई शहर, मुंबई उपनगर, ठाणे आणि पालघर जिल्ह्यातील तात्पुरत्या स्वरूपातील १४०३ मतदान केंद्रे आता कायमस्वरूपी पक्क्या इमारतींमध्ये स्थानांतरित करण्यात आली आहेत.
मतदार यादीत आपले नाव कसे शोधावे?
आपले नाव मतदार यादीत आहे की नाही हे तपासण्यासाठी खालील प्रक्रिया वापरा:
