विशेष

आदिम मानवाच्या निसर्गभयातून जन्मलेली देवतासंकल्पना ऋग्वेदातील निसर्गशक्ती, पुराणांतील सगुण देवता, लोकसंस्कृतीतील दैवते आणि उपनिषदांच्या निर्गुण ब्रह्मतत्त्वापर्यंत कशी विकसित झाली, याचा तत्त्वचिंतनात्मक मागोवा घेणारा लेख.

‘हेरंब’ हे गणेशाचे प्रखर आणि गूढ रूप मानले जाते. पंचमुखी स्वरूप आणि सिंहवाहनामुळे हे रूप इतर गणेशरूपांपेक्षा वेगळे ठरते. दीन-दुबळ्यांचे रक्षण करणाऱ्या हेरंब गणेशाचे नाव, प्रकटीकरण कथा आणि शरणागतीमागील तात्विक अर्थ या लेखातून जाणून घेऊया.

काश्मीर म्हटले की डोळ्यांसमोर येते ते निसर्गसौंदर्य, डोंगररांगा, बर्फाच्छादित शिखरे आणि डल सरोवर. मात्र या सौंदर्याच्या पलीकडे काश्मीरचा एक मोठा सांस्कृतिक आणि ऐतिहासिक वारसाही...

लहानपणी सर्दी झाली की आजी हमखास हळदीचं दूध द्यायची, पोट बिघडलं की ओवा-जिऱ्याचं पाणी असायचं, आणि जखम झाली की हळद-चुना लावला जायचा. आजही प्रत्येक...

‘विनायक’ म्हणजे विशिष्ट आणि सर्वोच्च नायक, तसेच ज्याच्यावर दुसऱ्या कोणत्याही नायकाचे नियंत्रण नाही असा स्वयंप्रभू. गणेशाच्या या प्रसिद्ध नावामागील अर्थ, मधू-कैटभाची कथा, सिद्धिविनायकाची उत्पत्ती आणि दुर्मती असुराच्या कथेतून मिळणारा आत्मविजयाचा संदेश जाणून घ्या.

देशातल्या कोणत्याही शिक्षण संस्थेत होणाऱ्या आत्महत्या ही काळजीची बाब असते. नामांकित शैक्षणिक संस्थांमध्ये शिकणाऱ्या विद्यार्थ्यांच्या अलीकडच्या काळातील मृत्यूने संपूर्ण शिक्षण व्यवस्थेवर, पालकांच्या अपेक्षांवर आणि...

नुकतेच येमेनच्या हुती (Houthi) बंडखोरांनी  सौदी अरेबियाच्या तेल विहिरींवर... सौदीतील अमेरिकन लष्करी तळांवर... तुफानी हल्ले केले... सोबतच सौदी अरेबियाने मक्का शहरावर हुती बंडखोरांनी ड्रोन हल्ला...

गणेशाच्या अष्ट अवतारांपैकी ‘धूम्रवर्ण’ हे अत्यंत गूढ आणि तात्विक रूप मानले जाते. सूर्याच्या अभिमानातून निर्माण झालेल्या अभिमानासुराचा पराभव करणाऱ्या धूम्रवर्ण गणेशाची कथा आणि अहंकारावर मात करण्याचा या रूपातील आध्यात्मिक संदेश जाणून घ्या.