१ जानेवारी २०२७ ही पात्रता तारीख निश्चित; तरुण आणि प्रथमच मतदानासाठी पात्र होणाऱ्या नागरिकांना नोंदणीची संधी
भारताच्या निवडणूक आयोगाने १७ राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये मतदार यादींचे विशेष संक्षिप्त पुनरीक्षण (Special Summary Revision – SSR) करण्याचे निर्देश दिले आहेत. या प्रक्रियेसाठी १ जानेवारी २०२७ ही पात्रता तारीख निश्चित करण्यात आली आहे. मतदार यादीतून वगळल्या गेलेल्या नागरिकांसह तरुण आणि प्रथमच मतदानासाठी पात्र ठरणाऱ्या मतदारांची नोंदणी करण्यावर आयोगाने विशेष भर दिला आहे.
या विशेष संक्षिप्त पुनरीक्षणात अंदमान आणि निकोबार बेटे, आसाम, बिहार, छत्तीसगड, गोवा, गुजरात, केरळ, लक्षद्वीप, मध्य प्रदेश, मणिपूर, पुद्दुचेरी, पंजाब, राजस्थान, तमिळनाडू, उत्तर प्रदेश, उत्तराखंड आणि पश्चिम बंगाल या राज्यांचा व केंद्रशासित प्रदेशांचा समावेश आहे.
निवडणूक आयोगाने दिलेल्या माहितीनुसार, २९ सप्टेंबर रोजीच मतदार यादीत नोंदणी न झालेल्या नागरिकांसह तरुण आणि प्रथमच मतदानासाठी पात्र होणाऱ्यांच्या नोंदणीसाठी विशेष मोहीम राबविण्याच्या सूचना देण्यात आल्या होत्या.
विशेष सखोल पुनरीक्षण सुरू असलेल्या राज्यांचे वेळापत्रक नंतर जाहीर होणार
ज्या राज्यांमध्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये मतदार यादींचे विशेष सखोल पुनरीक्षण (Special Intensive Revision – SIR) सुरू आहे किंवा अलीकडेच पूर्ण झाले आहे, तेथील विशेष संक्षिप्त पुनरीक्षणाचे वेळापत्रक नंतर जाहीर करण्यात येईल, असे आयोगाने स्पष्ट केले आहे. हिमाचल प्रदेश, जम्मू-काश्मीर आणि लडाख येथे अद्याप विशेष सखोल पुनरीक्षण सुरू झालेले नसल्याने तेथील मतदार यादी पुनरीक्षणाचे वेळापत्रकही योग्य वेळी जाहीर केले जाणार आहे.
पात्र मतदारांची नोंदणी करण्याची जबाबदारी अधिकाऱ्यांवर
मतदार यादीत कोणताही पात्र नागरिक नोंदणीपासून वंचित राहू नये, तसेच अपात्र व्यक्तीचे नाव यादीत समाविष्ट होऊ नये किंवा कायम राहू नये, याची जबाबदारी संबंधित विधानसभा मतदारसंघाच्या मतदार नोंदणी अधिकाऱ्यांवर (ERO) असेल. मुख्य निवडणूक अधिकारी, जिल्हा निवडणूक अधिकारी आणि मतदार नोंदणी अधिकारी या प्रक्रियेत प्रत्येक पात्र नागरिकाची नोंदणी सुनिश्चित करतील.
ही प्रक्रिया संक्षिप्त पुनरीक्षण स्वरूपाची असल्याने, बूथस्तरीय अधिकारी (BLO) मतदारांच्या घरोघरी जाऊन भेटी देणार नाहीत, असेही स्पष्ट करण्यात आले आहे.
२०२७ मध्ये पात्र होणाऱ्या तरुणांनाही आगाऊ अर्जाची संधी
१ जानेवारी २०२७ रोजी पात्र ठरणाऱ्या नागरिकांसोबतच १ एप्रिल, १ जुलै आणि १ ऑक्टोबर २०२७ रोजी पात्र होणाऱ्या संभाव्य मतदारांनाही नोंदणीसाठी आगाऊ अर्ज सादर करता येणार आहेत. तरुण आणि प्रथमच मतदान करणाऱ्या नागरिकांचा सहभाग वाढविणे हा या निर्णयामागील प्रमुख उद्देश आहे.
मतदार नोंदणी सुलभ करण्यासाठी जिल्हास्तरावर मदत कक्ष स्थापन करण्यात येणार आहेत. स्थलांतरित नागरिक, असुरक्षित परिस्थितीतील व्यक्ती आणि वंचित घटकांतील नागरिकांना या कक्षांच्या माध्यमातून विशेष सहाय्य उपलब्ध करून दिले जाणार आहे.
